donderdag 5 november 2026 Archiefeditie · naar de editie van vandaag NL EN FR
← Wetenschap
WetenschapRuimtevaart

Ruimtetelescoop Swift eindigt na bijna 22 jaar jacht op kosmische explosies als vuurbal boven Sumatra

De NASA-satelliet, ontworpen voor twee jaar, verdween woensdag in de atmosfeer nadat een commerciële robot hem niet hogerop kon duwen.

· laatste bronupdate wo · 3 bronnen · AccuWeather, NASA, VRT NWS
Illustratie bij dit artikel

De Amerikaanse ruimtetelescoop Swift is woensdag om 7.39 uur Amerikaanse oostkusttijd, 13.39 uur Belgische tijd, de dampkring binnengedrongen boven het noorden van Sumatra, meldde AccuWeather op basis van astronoom Jonathan McDowell. Het grootste deel van het toestel van zowat anderhalve ton verbrandde, schrijft VRT NWS; of er brokstukken de grond bereikten, was niet bekend. NASA schatte vooraf de kans dat iemand gewond zou raken op ongeveer 1 op 2.100 en wist dat eventuele resten enkel tussen 20,6 graden noorder- en zuiderbreedte konden neerkomen.

Swift werd gelanceerd op 20 november 2004 om gammaflitsen te bestuderen, de krachtigste explosies in het heelal. De missie was gepland voor twee jaar, maar duurde meer dan tien keer zo lang. Met drie telescopen kon het toestel zich snel naar kortstondige uitbarstingen draaien en andere observatoria waarschuwen. NASA vermeldt waarnemingen van actieve sterrenstelsels rond superzware zwarte gaten, röntgenflitsen van sterren, supernova's, kometen en planetoïden. Volgens AccuWeather zag Swift meer dan 2.000 gammaflitsen en 1.400 supernova's. In 2018 kreeg de telescoop de naam van zijn eerste hoofdonderzoeker, Neil Gehrels.

Swift had geen eigen aandrijving en zakte steeds lager, onder meer door hevige zonne-activiteit, legt VRT NWS uit. NASA huurde het Amerikaanse bedrijf Katalyst Space in om hem met de robotsatelliet LINK, uitgerust met drie grijparmen, naar een hogere baan te duwen. Die werd in juli gelanceerd, maar begon volgens AccuWeather binnen twee weken te tollen; half augustus werd de missie geschrapt en eind september viel LINK zelf terug. De reddingspoging kostte zowat 30 miljoen dollar. De laatste waarnemingen van Swift stopten op 20 oktober, op een hoogte van ongeveer 275 kilometer.

Fout gezien in dit artikel? Meld het.