Ongeziene vroege verstoring hoog boven de Noordpool, al ligt een koude winter in België daarmee nog lang niet vast

De poolwervel, een grote massa zeer koude lucht in de stratosfeer op 10 tot 50 kilometer hoogte, verzwakt dit najaar uitzonderlijk vroeg. Normaal wordt hij in de herfst sterker en verzwakt hij pas vanaf januari of februari. Meteoroloog Bram Verbruggen zegt aan VRT NWS dat zo'n vroege verstoring in 75 jaar metingen niet eerder werd vastgesteld. Er zijn ook aanwijzingen dat de wervel zich in tweeën splitst.

Bij een verstoring kan een deel van de stratosfeer plots sterk opwarmen. De westenwinden die de koude lucht rond de pool vasthouden, verzwakken dan, gaan slingeren of draaien zelfs om. Dat kan na enkele weken doorwerken in de straalstroom die het weer in Europa stuurt. Weer.nl wijst erop dat de gevolgen aan de grond doorgaans pas één tot vier weken later merkbaar worden, en dat weermodellen eind oktober nog sterk uiteenliepen over hoe ver de verzwakking zou gaan.

Een koude periode in België is volgens beide bronnen allerminst zeker. De koude lucht kan net zo goed richting Canada en de Verenigde Staten stromen, en zo vroeg in het seizoen is er boven de pool nog weinig kou opgebouwd. Voor de komende twee weken verwachten meteorologen geen abnormaal weer, volgende week wordt het zelfs zachter. Waarom de wervel nu al wankelt, is niet duidelijk. Verbruggen denkt dat de sterke El Niño en de klimaatopwarming allebei een rol kunnen spelen.