Kleine lettertjes van grootbanken geven phishingslachtoffers minder rechten dan de wet, stelt adviescommissie vast

Een aantal Belgische banken legt in zijn algemene voorwaarden strengere regels op dan de wet voorschrijft wanneer klanten geld verliezen door phishing. Dat blijkt uit een onderzoek van de Commissie voor Onrechtmatige Bedingen van de FOD Economie naar de voorwaarden van de zes grootste banken van het land, meldt VRT NWS, nadat De Tijd er als eerste over berichtte. Het onderzoek kwam er op vraag van minister van Consumentenbescherming Rob Beenders (Vooruit). Welke banken het betreft, wordt in de berichtgeving niet vermeld.

Volgens de commissie voegen sommige banken voorwaarden en clausules toe die niet in de wet staan, en hanteren ze een erg ruime invulling van het begrip grove nalatigheid. Als voorbeelden worden het delen van een code met familie of vrienden en het onbeheerd achterlaten van een bankkaart genoemd. Business AM schrijft dat sommige banken extra drempels of voorbehouden inbouwen voor ze gestolen geld terugstorten.

Het wettelijke kader is nochtans duidelijk, zo blijkt uit de berichtgeving. Het Europees Hof van Justitie oordeelde ongeveer twee weken geleden dat banken niet-toegestane betalingen onmiddellijk moeten terugbetalen, uiterlijk de volgende werkdag. Alleen bij vermoeden van fraude door de klant zelf geldt die plicht niet; bij een vermoeden van grove nalatigheid wel, waarna de bank die nalatigheid kan proberen te bewijzen. Het Hof van Cassatie stelt bovendien dat grove nalatigheid strikt moet worden uitgelegd.

Beenders noemt het onaanvaardbaar dat niet alle voorwaarden in lijn liggen met de wet en waarschuwt dat algemene voorwaarden geen uitweg mogen zijn om wettelijke verplichtingen te ontlopen. Hij wil het dossier bespreken met Febelfin. Het is niet zijn eerste stap in dit dossier: in april vroeg hij alle banken al om de checklists waarmee ze bepalen of een klant grof nalatig was, zo staat op de website van de minister. Hij haalde toen ECB-cijfers aan waaruit blijkt dat consumenten in België 92 procent van de verliezen door frauduleuze overschrijvingen zelf dragen, tegen 85 procent gemiddeld in Europa.