Poolse premier stelt de president een gesprek voor, het betwiste grondwettelijk hof vergadert intussen zonder zijn voorzitter
Donald Tusk en Karol Nawrocki zoeken een uitweg uit de strijd om het Grondwettelijk Hof, maar de woorden blijven scherp en de nieuwe rechters gaan door.
Na een vergadering van de Nationale Veiligheidsraad heeft premier Donald Tusk dinsdag aan president Karol Nawrocki voorgesteld om deze week met zijn tweeën samen te zitten over de crisis rond het Grondwettelijk Hof, meldt TVN24. Het doel is volgens Tusk de spanning te verminderen en te zoeken naar manieren om Polen te behoeden voor nieuwe politieke schokken. Woensdag zei hij volgens Wirtualna Polska dat er niemand anders bij zal zijn en dat hij verder niets prijsgeeft. Een consensus wordt moeilijk, gaf hij toe, maar het gaat er volgens hem niet om dat iemand wint of vernederd wordt.
Presidentieel woordvoerder Rafał Leśkiewicz verwacht dat er snel een moment gevonden wordt, mogelijk begin volgende week, schrijft Wirtualna Polska. Nawrocki reisde woensdag naar Slovakije voor een bijeenkomst van de presidenten van de Visegrádlanden. Presidentieel minister Marcin Przydacz zei volgens Euronews te hopen dat de premier geen politie meer inzet om grondwettelijke instellingen over te nemen. In het openbare deel van de veiligheidsraad legde Nawrocki de volle verantwoordelijkheid bij Tusk en noemde hij het optreden van de regering onwettig, meldt Notes from Poland. Tusk schreef nadien op X dat het de goede kant op gaat, wat PiS-voorzitter Jarosław Kaczyński volgens TVN24 met klem tegensprak.
Intussen hielden acht rechters, die allemaal dit jaar door de parlementaire meerderheid werden aangesteld, dinsdag een algemene vergadering van het hof, die voor het eerst live werd uitgezonden. Ze keurden de begroting voor 2027 goed en lootten de kamers die tuchtzaken moeten behandelen tegen voorzitter Bogdan Święczkowski en ondervoorzitter Bartłomiej Sochański, schrijft Notes from Poland. Rechter Anna Korwin-Piotrowska had beiden vrijdag geschorst verklaard, en de politie hield hen buiten het gebouw. Normaal is twee derde van de 15 rechters nodig voor zo'n vergadering. De acht telden drie collega's niet mee en kwamen zo tot een quorum, een redenering die grondwetspecialist Ryszard Piotrowski onwettig noemt.
De regering stelt dat het hof al een decennium aangetast is door benoemingen onder de vroegere PiS-regering en verwijt Nawrocki dat hij vijf door het parlement gekozen rechters niet laat zweren. Święczkowski en Nawrocki spreken van een staatsgreep. De Europese Commissie liet zaterdag weten dat ze de crisis nauwgezet volgt en dat de benoeming van nieuwe rechters binnen de grondwettelijke bevoegdheden van de Sejm valt, meldt Euronews.